Fotoğraf Çekme Teknikleri bölüm.1 de, fotoğrafın kelime anlamı, mantığı ve fotoğrafta ışık konularına değindik. Gözden kaçırdıysanız tıklayın.

Fotoğraf Çekme Teknikleri Bölüm.2 Fotoğrafta Kompozisyon ve türleri

Fotoğrafın ışıkla var olduğunu, ışığı tanımayı ve etkin bir ş ekilde kullanabilmek için pratik yapmayı önermiştim. Peki düşündük mü? Sadece ışık, etkili bir fotoğraf oluşturmaya yeterli mi? Fotoğrafını çekeceğimiz nesne doğru ışık kullanılarak çekilse bile, izleyicide anlatımı kuvvetlendiren detaylar olmalı. İşte fotoğraf çekim teknikleri bölüm.2 başlığı altında, çekimlerini gerçekleştireceğimiz nesnelerin fotoğraf karesinde nasıl konumlandırılacağına değineceğiz. Yani Fotoğrafta kompozisyon.   

Konu ?

Bilinçli bir fotoğrafçı, her şeyden önce kendisine bir takım sorular yöneltmelidir. Çekimini gerçekleştireceğim fotoğraf karesi ile anlatmak istediğim nedir? Bu bir reklam, portre, manzara, doğa canlıları ya da o an karesi ise, izleyici, vermek istediğim mesajı alabiliyor mu? Ya da ne kadar alıyor?

Yoksa, bir takım hisler uyandırmayı başaramamış, dilsiz, akıl karıştırıcı, görsel güzellikten uzak sıradan fotoğraflar mı çekiyoruz.

fotoğraf konusu

fotoğrafta anlatılmak istenen konu ne olmalı

Kompozisyon, anlatılmak istenen bir konu varsa devreye girer. Çekeceğimiz konunun anlaşılabilir olması için bize yardımcı olacak kurallar bütünüdür.

Fotoğraf çekmeye çıkmadan önce hangi konuda çekim yapacağımıza karar vermeliyiz.

Fotoğrafta Kompozisyon

Fotoğraf karesini oluşturan nesneleri, göze hoş gelerek, anlatımı kuvvetlendiren halde düzenleme işlemine fotoğrafta kompozisyon diyoruz. Bizler için yeterli tanım bu. Bir yazı yazdığımıza anlaşılır ve etkili olabilmesi için giriş, gelişme ve sonuç kurallarına nasıl dikkat ediyorsak, fotoğraf alanında da anlatımı kuvvetlendirmek için bir takım kompozisyon türlerine dikkat edeceğiz. Ana temelleri ile Sadelik, Ritim, Denge, Perspektif ve Kontrast türlerini ele alalım. Gerisi zaman içerisinde pratik yaparak gelecektir.

Sadelik

Fotoğrafını çekeceğimiz konuya karar verdik. Peki bu konu, fotoğraf karesinde ne kadar anlaşılır? Karemiz içerisinde ana konu ile birlikte olan diğer ögeler, gözü yorucu, anlatım bütünlüğünü zedeleyen bir fotoğraf mı, yoksa ana konuyu öne çıkarmaya yardımcı olan yalın ve sade bir dille anlatılmış bir fotoğraf mı. Yapılması gereken çok basit. Kadrajımızda bulunan nesneleri ayıklayacağız. Geri kalanlar ana konuyu destekleyecek ya da ana konunun anlatımı kuvvetlendirecek nitelikte olacak. Örneğin, arka planı flu yapmak gibi. Ana konuyu karışıklıktan çekip alarak öne çıkarmak. Açık diyafram değeri kullanmak ve odak uzaklığı yüksek bir objektif ile çekim yapmak gerekli. Geniş açı ve standart objektifler ile yapılan çekimlerde bakış açısını değiştirecek adımlar atmak yeterli.

 

fotoğraf çekme teknikleri

fotoğraf çekim teknikleri, fotoğrafta sadelik, kompozisyon

Ritim

Fotoğraf karesinin içerisinde bulunan objelerin, belli bir yöne doğru birbirlerini takip etmesi ve aynı karede birden fazla olmasına ritim diyoruz. Birbirini takip eden birden fazla öge olarak düşünebilirsiniz. Trafik levhaları, trafikte bekleyen otomobiller, otobüs içerisinde önden arkaya doğru sıra sıra oturmuş insanlar bu türe örnek verilebilir. Burada önemli olan ritm duygusunu bozan nesnelerin fotoğrafta olmamasına özen göstermek. Fotoğraf karesinde sıralı bir şekilde çekilen objelerin, boyutları, renkleri aynı olmakla birlikte, sayıları da en az üçten fazla olmalıdır. Ritim de dikkat edilmesi gereken ana kural, kompozisyon çeşitlerinden Sadelik türünde kullandığımız açık diyaframın tam tersi kısık diyafram ile çekimi gerçekleştirmek. Açık diyafram sebebi ile oluşan ‘ flu ‘ etkinin tam tersine, kısık diyafram f16, f22 gibi değerler kullanarak, tüm objelerin aynı netlikte olması gerekli. Net bir alandan başlayıp, gittikçe bulanıklaşan objeler ritim duygusunu bozmakla kalmaz, fotoğrafta ritmi öldürür.

fotoğraf çekim teknikleri

fotoğraf çekim teknikleri, fotoğrafta ritim, kompozisyon

 

Detay-Doku

Fotoğrafta göze hoş gelen bir diğer anlatım şekli, fotoğraf karelerimiz de çekilen objelerin detay ve dokularına yer vermek. Burada önemli faktör, ışığın geliş açılarını bilmekten geçiyor. Detaylarda ki vurgu ve özellikleri ifade edebilmek için ışığın geliş açısı yüksek oranla yatay olmalıdır. Yanal şeklinde gelen bir ışıkla çekilen objede hem detay, hem dokular gözle daha iyi görülecek hemde oluşan gölgeler ile fotoğraf derinlik kazandıracaktır.

fotoğraf çekim teknikleri, fotoğrafta detay doku kompozisyon

Denge

Fotoğrafta kompozisyonda bir diğer önemli unsur, çekilen objenin kadrajımızda ne kadar yer kapladığı ve yardımcı konular ile arasında ki boyut olarak farklılığı. Genel olarak kabul görmüş altın oran yasası, fotoğrafı üç bölüme bölerek, enine ve boyuna çizgiler çizip bu çizgilerin kesiştiği noktalara ana konuyu yerleştirmek olarak kabul edilir. Peki kesişen noktaların birine ana konuyu yerleştirdik, diğer kesişme noktaları boş mu kalacak işte burada fotoğraf karesinde denge unsuru göz önüne çıkmakta.

fotoğraf kompozisyonu denge

Perspektif

Perspektif belki de fotoğrafta büyülü bir etki yaratmada başı çeken diğer kompozisyon türü. Kelime anlamı ile perspektif bakış açısı demek. Nesneleri birbirleri üzerine bindirme, birbirlerinden ayrıymış gibi görünmesini sağlama izleyicide konu ile alakalı farklı algılar oluşmasına neden olacaktır. Fotoğraflarımıza özel perspektifler verebilmek adına, konuya olan bakış açımızı sürekli değiştirerek çekimler yapmalıyız. Örneğin, bir cami fotoğrafı çekiyorsak, ayakta çekimlerde başka, çömelerek yaptığımız çekimlerde başka sonuçlar verecektir. Kullanılan objektif çeşitleri de farklı perspektifler yakalamada bize yardımcı olacaktır.

Işık

Işığın önemini bir önceki konu başlığında değinmiş ve geliş yönlerini incelemiştik. Okumak için tıklayın

Not: Fotoğrafta kompozisyon ve türleri bir yasa değildir. Sürekli yazdığım gibi, genel kuralları bilmeli, kendi bakış açılarımızı bu doğrular üzerinden geliştirmeliyiz.  

Saygılarımla

Volkan Akgül

About the author

Fotoğraf sevgi işidir. Sevgi ise paylaşmaktır. Fotoğraf adına zamanla edindiğim tüm bilgileri içtenlikle paylaşmak için buradayım. Unutmayalım, fotoğrafta kurallar, birer yasa değildir! Sanatımızı oluşturacak temel taşlardır.