Kuşçular Trakus da buluşuyor

Tür­ki­ye’nin ön­de ge­len kuş göz­lem­ci ve do­ğa fo­toğ­raf­çı­la­rı­nın bu­luş­ma nok­ta­sı ha­li­ne ge­len TRA­KUS

Ge­li­şen tek­no­lo­ji ve di­ji­tal dev­ri­min de kat­kı­sıy­la es­ki­si ka­dar zor ol­ma­yan kuş fo­toğ­raf­çı­lı­ğı, ar­tık bir­çok fo­toğ­raf­çı için vaz­ge­çil­mez bir uğ­raş. Ül­ke­mi­zin coğ­ra­fi ko­nu­mu iti­ba­rı ile önem­li göç yol­la­rı üze­rin­de bu­lun­ma­sı ve çe­şit­li kuş tür­le­ri­ne ev sa­hip­li­ği yap­ma­sın­dan do­la­yı, fo­toğ­raf­çı­la­rın il­gi oda­ğı ha­li­ne ge­len kuş­lar, gü­nü­müz tek­no­lo­ji­siy­le bir­le­şin­ce faz­la­sı ile fo­toğ­raf­la­na­bi­lir du­ru­ma gel­di. Bir­kaç se­ne ön­ce­si­ne ka­dar bir­kaç ki­şi ile sı­nır­lı olan bu alan, şim­di­ler­de her ke­si­min dik­ka­ti­ni çe­ke­rek ül­ke­miz do­ğa­sı­nın gü­zel­lik­le­ri­ni bel­ge­le­mek is­te­yen ve çev­re­miz­de bu­lu­nan do­ğa var­lık­la­rı­nın far­kı­na va­ran fo­toğ­raf­çı­la­rın yo­ğun il­gi­siy­le kar­şı kar­şı­ya kal­dı. Bu an­lam­da bir­çok si­te ve pay­la­şım or­ta­mı doğ­du. Bu or­tam­la­rın ön­de ge­len­le­rin­den bi­ri­si sa­ya­bi­le­ce­ği­miz TRA­KUS (Tür­ki­ye Ano­nim Kuş­la­rı) (www.tra­kus.org) si­te­si, bu lis­te­nin ba­şın­da yer alı­yor. Geç­ti­ği­miz se­ne ku­ru­lan TRA­KUS, ça­tı­sı al­tın­da top­la­dı­ğı do­ğa fo­toğ­raf­çı­la­rı ve kuş göz­lem­ci­le­riy­le bir­lik­te, ül­ke­miz­de bu­lu­nan 465 kuş tü­rü­nü bel­ge­le­mek için fa­ali­yet­le­ri­ni sür­dür­me­ye de­vam edi­yor. Bu­gü­ne ka­dar 408 kuş tü­rü­nü fo­toğ­raf­la­ma­yı ba­şa­ran Tra­kus üye­le­ri, bir yan­dan da tür­ler hak­kın­da de­tay­lı bil­gi­ler içe­ren ve­ri ta­ba­nı oluş­tur­mak için ha­zır­lık­la­rı­na de­vam edi­yor. Do­ğal ya­şam ko­nu­sun­da aka­de­mik ça­lış­ma­la­rı olan pro­fes­yo­nel, gö­nül­lü do­ğa fo­toğ­raf­çı­la­rı ve göz­lem­ci­ler­den olu­şan üye­ler, ül­ke­mi­zin dört bir ya­nın­da ça­lış­ma­la­rı­nı sür­dü­rü­yor. Bu an­lam­da Tra­kus, ya­pı­lan bi­lim­sel araş­tır­ma­lar ve ül­ke­miz coğ­raf­ya­sın­da bu­lu­nan tür çe­şit­le­ri ve ya­yı­lış du­rum­la­rı hak­kın­da ver­dik­le­ri bil­gi­ler ile di­ğer si­te­le­rin ara­sın­dan sıy­rı­lır­ken, üye­ler ara­sın­da eşi­ne zor rast­la­na­cak dost­ça pay­la­şım­la­rı da be­ra­be­rin­de ge­ti­ri­yor.

Her şey­den ön­ce pay­la­şım ön plan­da
Her yaş ve mes­lek­ten ki­şi­le­ri ba­rın­dı­ran bu si­te­nin üye­le­ri, do­ğa­yı se­ven, şeh­rin ka­la­ba­lı­ğı ve stre­sin­den uzak, ge­nel­lik­le do­ğay­la baş ba­şa ka­la­rak ken­di­le­ri­ni din­len­dir­mek is­te­yen ki­şi­ler­den olu­şu­yor. Hep­si­nin or­tak nok­ta­sı iç­le­rin­de­ki ya­ban ha­yat ve do­ğa sev­gi­si. Her bi­ri ken­di da­lın­da uz­man sa­yı­la­bi­le­cek kuş fo­toğ­raf­çı­la­rı, ara­la­rın­da­ki bu do­ğa ve ya­ban ha­yat sev­gi­si­ni kar­şı­lık gö­zet­mek­si­zin bir­bir­le­ri ile pay­laş­mak­tan da çe­kin­mi­yor­lar. Bun­la­ra ek ola­rak, ge­rek­ti­ği za­man göz­lem­ci­ler­le de or­tak ha­re­ket eden fo­toğ­raf­çı­lar, göz­lem, hal­ka­la­ma ve göç gi­bi ko­nu­lar­da önem­li bil­gi­le­ri de öğ­ren­mek­ten ge­ri kal­mı­yor­lar. Bel­li ay­lar­da, ön­ce­den sap­ta­nan şe­hir­ler­de bu­luş­mak üze­re yo­la ko­yu­la­rak, özel­lik­le kuş­la­rın faz­la­ca gö­rül­dü­ğü su­lak alan­lar­da bu­lu­şup kamp ku­ran kuş­çu­lar, bu­luş­tuk­la­rı nok­ta­lar­da üç ile beş gün ara­sın­da ko­nak­la­ma ya­pı­yor. Göz­lem­ci­ler­den ve fo­toğ­raf­çı­lar­dan olu­şan ekip kamp sü­re­sin­ce böl­ge­de­ki tür­le­ri bel­ge­le­me­ye ça­lı­şır­ken bir yan­dan da o böl­ge­de do­ğal ya­şa­ma ve­ri­len öne­min art­tı­rıl­ma­sı için et­kin­lik­ler, kam­pa ka­tı­lan üye­le­rin eği­ti­mi­ne, bil­gi­len­di­ril­me­si­ne yö­ne­lik su­num­lar, gös­te­ri­ler dü­zen­li­yor.

Kuş­la­ra yak­la­şır­ken
Ba­şa­rı­lı bir kuş fo­toğ­raf­çı­sı ol­ma­nın en te­mel özel­li­ği, kuş­la­ra kar­şı du­yu­lan sev­gi­nin ya­nın­da bil­gi, sa­bır, doğ­ru ekip­man ve son ola­rak bi­raz da şans ola­rak bi­li­nir. Ül­ke­miz­de kuş­la­rın te­mel özel­lik­le­ri ve ya­şam alan­la­rı ile il­gi­li ge­niş çap­lı ki­tap­lar bu­lun­mak­ta. Bun­la­rı de­ğer­len­dir­mek, tür­ler hak­kın­da bil­gi sa­hi­bi ol­mak, ta­ma­mı ile fo­toğ­raf­çı­la­rın ba­kış açı­sı­na ve ne ka­dar ba­şa­rı­lı ol­mak is­te­dik­le­ri­ne bağ­lı. Ba­zen bir ku­şun ve bu­lun­du­ğu böl­ge­nin gün­ler­ce iz­len­me­si ge­re­ke­bi­li­yor. Ken­di böl­ge­sin­de­ki kuş tür­le­ri­nin ye­ri­ni avu­cu­nun içi gi­bi bi­len bir Tra­kus üye­si, mi­sa­fir üye­le­re stüd­yo­da fo­toğ­raf çe­ker­miş­ gibi bir or­tam ha­zır­la­ya­bi­li­yor. Sık sık baş­ka böl­ge­ler­de­ki üye­le­ri zi­ya­ret eden Tra­kus üye­le­ri, kı­sa za­man­da de­ği­şik kuş tür­le­ri hak­kın­da bil­gi ve bel­ge sa­hi­bi ola­bi­li­yor­lar. Bu an­lam­da Tra­kus üye­le­rin­den olan uz­man ki­şi­ler­den yar­dım alın­ma­sı ol­duk­ça ya­rar­lı ola­cak­tır.

Tra­kus’tan üst üs­te atı­lım­lar
Do­ğa­mı­zı, ya­ban ha­ya­tı ve özel­lik­le kuş­la­rı bir tut­kuy­la se­ven, ül­ke­mi­zin bu alan­da ön­de ge­len bir coğ­ra­fi­si ol­du­ğu­nun üs­tü­ne ba­sa­rak ifa­de eden Tra­kus ve eki­bi, geç­ti­ği­miz ay­lar­da or­tak bir pro­je ile Tra­kus e-der­gi­si­ni ya­yım ha­ya­tı­na sok­tu. ‹ki ay­da bir ya­yım­la­na­cak olan der­gi­nin dikkat çekici özelliklerinden birisi de ge­nel­lik­le do­ğa ve kuş fo­toğ­raf­la­rı, hat­ta ya­ban ha­ya­tı fo­toğ­raf­la­rı­nın da sergilenecek olması. Ya­yım­lan­dı­ğı an­dan iti­ba­ren bek­le­ni­len­den faz­la rağ­bet gör­dü­ğü­nü di­le ge­ti­ren Tra­kus, gör­sel an­la­tım­la bir­lik­te kuş­la­ra da­ha faz­la il­gi ve sem­pa­ti ka­zan­dı­ra­rak bu ko­nu­da oku­yu­cu­la­rı bi­linç­len­dir­mek ama­cın­da ol­duk­la­rı­nı di­le ge­tir­di­ler. Bu ye­ni­li­ğe eş za­man­da ya­pı­lan atı­lım­lar­dan bir ta­ne­si de bel­li ara­lık­lar ile ser­gi­ler dü­zen­len­me­si ve iz­le­yi­ci­le­rin be­ğe­ni­si­ne su­nul­ma­sı. Tra­kus’un her yıl il­giy­le bek­le­nen ye­ni yıl tak­vim­le­ri­ni de unut­ma­mak ge­re­kir.

Ku­ru­cu Ser­hat Tig­rel, böy­le bir si­te­yi kur­ma­ya na­sıl ka­rar ver­dik­le­ri­ni şöy­le di­le ge­ti­ri­yor:
“2005-2006 se­ne­sin­den be­ri kuş fo­toğ­ra­fı çe­ki­yo­ruz ve tür bil­gi­miz sı­fır. Ku­şun fo­toğ­ra­fı­nı çe­ki­yo­ruz, ne ol­du­ğu­nu bul­mak­ta zor­la­nı­yo­ruz. Yer­li kay­na­ğı­mız yok, ku­şun Türk­çe is­mi­ni öğ­re­ne­mi­yo­ruz. Mec­bu­ren Do­ğal Ha­ya­tı Ko­ru­ma Der­ne­ği’nin, Col­lins’den ter­cü­me edil­miş “Tür­ki­ye ve Av­ru­pa’nın Kuş­la­rı” ki­ta­bı­nı bu­lu­yo­ruz. Ni­ha­yet ço­ğu tü­rü ta­nım­la­ma­mız müm­kün olu­yor. Ama ül­ke­miz kuş­la­rı­nı ya­ban­cı kay­nak­lar­dan öğ­ren­mek hiç ho­şu­ma git­mi­yor. Kuş fo­toğ­raf­çı­la­rı fo­toğ­raf pay­la­şım si­te­le­rin­de fo­toğ­raf alt­la­rın­da fay­da­lı bil­gi­ler de ve­ri­yor­lar ama ama­cı fark­lı olan bu si­te­ler­de bil­gi­ler da­ğı­lıp gi­di­yor.

Ya­şa­dı­ğı­mız tüm so­run­lar­dan son­ra, ül­ke­miz­de do­ğal or­tam­da ya­şa­yan kuş tür­le­ri hak­kın­da ano­nim ola­rak bil­gi top­lan­ma­sı ve bu bil­gi­le­rin pay­la­şıl­ma­sı için bir web si­te­si kur­ma­ya ka­rar ver­dim. Mart ayın­da ya­yın ha­ya­tı­na baş­la­yan Tra­kus, kı­sa za­man­da kuş fo­toğ­raf­çı­la­rı­nın ve göz­lem­ci­le­ri­nin de des­te­ği­ni ala­rak hız­la ge­liş­ti. Bu­gün 750 ki­şi­yiz ve çok sı­kı dost­luk­lar kur­duk. Han­gi ile gi­der­se­niz gi­din Tra­kus’lu bir dos­tu­nuz si­zi kar­şı­la­ma­ya ha­zır.
Si­te­miz­de en çok il­gi gö­ren bö­lüm­ler­den bi­ri fo­to­fo­rum say­fa­la­rı. Üye­le­rin, tü­rü ko­nu­sun­da emin ola­ma­dı­ğı kuş fo­toğ­raf­la­rı­nı yük­le­di­ği bu bö­lüm­de de­ne­yim­li kuş­çu­lar tür tes­pi­ti­ne yar­dım­cı olu­yor. Ay­rı­ca üye­le­ri dü­şün­dü­re­cek, eği­te­cek bil­me­ce fo­toğ­raf­lar da fo­to­fo­ru­ma olan il­gi­yi art­tı­rı­yor. Ana say­fa­mız­da­ki ha­ber­ler bö­lü­mü, ara­zi, et­kin­lik ve di­ğer ko­nu­lar­da ül­ke­miz­de­ki en gün­cel kuş ha­ber­le­ri­ni ba­rın­dı­rı­yor. Bu­gün yüzbin ke­li­me­yi ge­çen tür say­fa­la­rın­da­ki bil­gi­ler de hız­la ge­li­şi­yor.”
Ar­tık kuş­lar hak­kın­da ken­di kay­na­ğı­mız, dün­ya or­ta­la­ma­sı­nın üs­tün­de ka­li­te­de fo­toğ­raf­çı­la­rı­mız, her gün ge­li­şen or­ni­to­log­la­rı­mız, göz­lem­ci­le­ri­miz var ama kuş fo­toğ­ra­fı­na gö­nül ver­miş bir fo­toğ­raf­çı ola­rak hiç ön­gö­re­me­di­ğim bir ödül al­dım ki her şey­den de­ğer­li; yüz­ler­ce ki­şi­lik Tra­kus ai­le­si. Bu ai­le­nin bir üye­si ol­mak tüm do­ğa­se­ver fo­toğ­raf­çı­lar için bir ay­rı­ca­lık…

Volkan AKGÜL

About the author

“Kıyametin kopacağını bilseniz elinizdeki fidanı dikiniz´´ Hz. Muhammed (s.a.v)